دانلود پاورپوینت چالش های مقاومت دارویی در درمان سرطان

مقاومت دارویی به زبان ساده، پدیده‌ای است که در آن سلول‌های سرطانی نسبت به اثرات داروهای شیمی‌درمانی یا درمان‌های هدفمند مصونیت پیدا کرده و به رشد خود ادامه می‌دهند. این چالش بزرگ، علت اصلی شکست در بسیاری از پروتکل‌های درمانی و بازگشت تومورها در بیماران مبتلا به انواع بدخیمی‌ها محسوب می‌شود.

درک عمیق مکانیسم‌های اولیه و ثانویه در بروز مقاومت دارویی، سنگ بنای تحقیقات نوین سرطان‌شناسی است. مقاومت می‌تواند به صورت “ذاتی” وجود داشته باشد، به این معنا که تومور از همان ابتدا به دارو پاسخ نمی‌دهد، یا به صورت “اکتسابی” پس از یک دوره پاسخ مثبت به درمان ایجاد شود. عوامل متعددی نظیر ناهمگونی ژنتیکی تومور (Tumor Heterogeneity)، جهش‌های نقطه‌ای در جایگاه اتصال دارو و تغییر در مسیرهای پیام‌رسانی سلولی باعث می‌شوند که سلول‌های سرطانی راهی برای دور زدن اثرات سمی دارو پیدا کنند. علاوه بر این، پمپ‌های خروج دارو در غشای سلول می‌توانند غلظت دارو را در داخل سلول کاهش داده و کارایی درمان را به حداقل برسانند که این امر نیازمند استراتژی‌های ترکیبی برای غلبه بر سدهای بیولوژیکی است.

نقش “ریزenvironment” یا همان محیط پیرامونی تومور (Tumor Microenvironment) در تقویت مقاومت دارویی غیرقابل انکار است. سلول‌های سرطانی تنها بازیگران این میدان نیستند؛ بلکه رگ‌های خونی نامنظم، کمبود اکسیژن (هیپوکسی) و حضور سلول‌های ایمنی سرکوب‌گر در اطراف تومور، یک لایه محافظتی ایجاد می‌کنند که مانع از نفوذ موثر دارو به بافت هدف می‌شود. اسیدیته بالای محیط تومور نیز می‌تواند ساختار شیمیایی داروها را تغییر داده و آن‌ها را غیرفعال کند. این شرایط محیطی باعث می‌شود حتی قدرتمندترین داروهای تایید شده در محیط آزمایشگاهی، در بدن بیمار با چالش‌های عملیاتی مواجه شوند و پزشکان را مجبور به تغییر مداوم دوز یا نوع دارو کنند.

امروزه استراتژی‌های هوشمندانه‌ای برای مقابله با این معضل در حال توسعه است که بر پایه پزشکی شخصی‌سازی شده (Precision Medicine) استوار هستند. استفاده از تست‌های بیوپسی مایع برای ردیابی لحظه‌ای جهش‌های مقاومتی و بهره‌گیری از ایمونوتراپی برای فعال‌سازی سیستم ایمنی علیه سلول‌های مقاوم، روزنه‌های امید جدیدی را گشوده‌اند. همچنین، الگوریتم‌های هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های ژنومیک بیماران، پتانسیل پیش‌بینی احتمال بروز مقاومت دارویی را پیش از شروع درمان فراهم می‌کنند. ترکیب‌درمانی یا استفاده همزمان از چند دارو با مکانیسم‌های متفاوت، یکی از موثرترین روش‌ها برای مسدود کردن مسیرهای فرار سلول‌های سرطانی و افزایش نرخ بقای بیماران در نبرد با این بیماری است.