دانلود پاورپوینت مطالعه ای بر مفهوم فرسودگی شغلی

بر طبق بیانیه سازمان بهداشت جهانی (WHO)، فرسودگی شغلی، نوعی سندرم ناشی از استرس مزمن مربوط به کار است که با علائمی نظیر احساس تخلیه انرژی یا خستگی، احساس منفی گرایی یا بدبینی در مورد شغل و کاهش کارآیی همراه است. همچنین، این موضوع ممکن است سلامت افراد را تحت تأثیر قرار دهد ولی با این حال توسط WHO به عنوان یک اختلال روانی طبقه‌بندی نشده است.

در ادامه می توانید بخشی از این پاورپوینت را در قالب یک ویدئو، مشاهده نمایید، لازم به ذکر است که کل اسلایدهای این پاورپوینت، در این ویدئو قرار نگرفته و تنها تعدادی از اسلایدها به عنوان نمونه قرار داده شده اند. برای دریافت فایل پاورپوینت قابل ویرایش، می توانید اقدام به خرید این محصول از سایت نمایید.

فرسودگی شغلی چیست؟

بر طبق اظهارات ولفگانگ کاسکچا، “فرسودگی شغلی پدیده ای است که در تمامی زمان‌ها و فرهنگ‌ها وجود داشته است. در سال 2010، هیئت بهداشت و رفاه سوئد، مفهوم دقیقی از فرسودگی شدید را ارائه داد و آنرا به عنوان “اختلال خستگی” تعریف نمود. همچنین، از سال 2017، تعداد 9 کشور اروپایی، این موضوع را به عنوان نوعی اختلال پزشکی شناخته شده مورد توجه قرار دادند و آنرا تحت یک یا چند کد ICD طبقه بندی نمودند.

تشخیص و طبقه بندی فرسودگی شغلی: دو سیستم اصلی طبقه بندی اختلالات روانی عبارتند از: راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM، مورد استفاده در آمریکای شمالی و سایر نقاط) از انجمن روانپزشکی آمریکا (APA)، و طبقه بندی بین المللی بیماری ها (ICD، مورد استفاده در اروپا و سایر نقاط) از سازمان بهداشت جهانی (WHO)

تعریف ICD-10-SE از اختلال خستگی:

• علائم خستگی جسمی و روحی در طی حداقل دو هفته
• تصویر بالینی تحت تأثیر کاهش قابل ملاحظه انرژی ذهنی است که با کاهش ابتکار عمل، عدم استقامت یا افزایش زمان لازم جهت بهبودی پس از تلاش ذهنی همراه است.
• علائم باعث تشویش یا اختلال بالینی قابل ملاحظه شغلی، اجتماعی یا سایر جنبه های مهم شود.
• علائم به دلیل اثرات فیزیولوژیکی مستقیم یک ماده (نظیر سوء مصرف دارو) یا یک بیماری/آسیب فیزیکی (نظیر کم کاری تیروئید، دیابت، بیماری عفونی) ایجاد نمی شوند.

علائم و نشانه های اختلال خستگی

• مشکلات تمرکز یا اختلال در حافظه
• کاهش قابل توجه ظرفیت برای تحمل خواسته ها یا کار تحت فشار زمان
• بی ثباتی عاطفی یا تحریک پذیری
• اختلال در خواب
• خستگی شدید یا ضعف جسمانی
• علائم فیزیکی نظیر درد، تپش قلب، مشکلات گوارشی، سرگیجه یا افزایش حساسیت به صدا

نسخه جدید ICD، یعنی ICD-11، برای اولین بار در ژانویه 2022 منتشر گردید. نسخه جدید دارای ورودی با کد و با عنوان “فرسودگی QD85” است.

تعریف ICD-11  از فرسودگی شغلی: فرسودگی شغلی سندرمی است که ناشی از استرس مزمن مربوط به محل کار است که به نحو موثری مدیریت نشده است و به سه بعد تقسیم می شود:

• احساس تخلیه انرژیی یا فرسودگی.
• افزایش فاصله ذهنی در زمینه شغل، احساس منفی گرایی یا بدبینی در مورد شغل
• کاهش کارایی

این پاورپوینت در 30 اسلاید آماده شده و در ادامه نیز، اسلاید شماره 4 آن قرار داده شده است:

ابزار رایج برای ارزیابی فرسودگی شغلی: در سال 1981، ماسلاچ و جکسون اولین ابزار پرکاربرد را برای ارزیابی فرسودگی شغلی، تحت عنوان پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ (MBI) طراحی نمودند که تا حد زیادی رایج ترین ابزار مورد استفاده برای ارزیابی این موضوع می باشد.

فرسودگی شغلی از دیدگاه ماسالاچ: بر طبق اظهارات ماسلاچ، این موضوع نباید به عنوان یک وضعیت افسردگی در نظر گرفته شود. شواهد اخیر، مبتنی بر یافته های تحلیل عاملی و فرا تحلیلی، این فرض را مورد انتقاد قرار می دهد.

فرسودگی شغلی و افسردگی

فرسودگی شغلی غالبا با مجموعه کاملی از علائم افسردگی (نظیر خلق و خوی منفی، تغییرات شناختی، اختلال خواب) همراه است. یافته های بدست آمده از شواهد و بررسی های متعدد حاکی از آن است که، این موضوع از لحاظ علت‌شناسی، بالینی و بیماری‌شناسی مشابه افسردگی است. همچنین این دیدگاه که این موضوع نوعی افسردگی است، در چندین مطالعه اخیر نیز مورد تأیید قرار گرفته است.

فرسودگی شغلی و منشا بیولوژیکی

بر طبق ادعاهای کاکیاشویلی و همکاران اگرچه فرسودگی شغلی و افسردگی دارای علائم همپوشانی هستند، شواهد غدد درون ریز حاکی از آن است که منشا بیولوژیکی این اختلالات با یکدیگر متفاوت هستند. همچنین عنوان کردند که افراد مبتلا به آن نباید از داروهای ضد افسردگی استفاده کنند زیرا این داروها می توانند اختلال عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال را بدتر کرده و تحت تاثیر قرار دهند.

عوامل خطرساز: افرادی که عدم حمایت دلسوزانه  و تعارض را در محیط کار تجربه می کنند، بیشتر از سایرین در معرض علائم افسردگی و اختلال خستگی قرار می گیرند. اما نمی‌توان به طور حتم تائید کرد که آیا ارتباط متناظری با علائم اختلال خستگی وجود دارد یا خیر.

افرادی که احساس می کنند پاداش کمی را در برابر کاری که انجام می دهند دریافت می کنند نسبت به سایرین، علائم افسردگی و فرسودگی شغلی بیشتری را تجربه می کنند. همچنین کسانی که دارای احساس ناامنی در محل کار (نظیر تعطیلی محل کار ) هستند، نیز بیشتر از سایرین در معرض علائم افسردگی و اختلال خستگی قرار می گیرند. بالعکس، افرادی که فرصت های خوبی را برای کنترل در کار خود تجربه می کنند و افرادی که تحت درمان قرار می گیرند کمتر از سایرین دارای علائم افسردگی و اختلال خستگی هستند.

فرسودگی شغلی و خطر قلبی عروقی

تحقیقات صورت گرفته حاکی از آن است که، فرسودگی شغلی با کاهش عملکرد شغلی، بیماری عروق کرونر قلب، و مسائل مربوط به سلامت روان، احساس درماندگی و مشکلات خواب مرتبط است. بنابراین کاهش عملکرد شغلی و خطر قلبی عروقی می تواند به دلیل ارتباط آن با افسردگی باشد.

سایر اثرات آن می‌تواند شامل سطوح انرژی و بهره‌وری پایین‌تر، مشکلات تمرکز، فراموشی، افزایش ناامیدی و یاس، منفی گرایی، احساس بی تفاوتی، غیبت از کار باشد. در فرسودگی مزمن، اختلالات شناختی در حافظه و توجه پدیدار می شود.

در ادامه، اسلاید شماره 27 این پاورپوینت، قرار داده شده است:

درمان و پیشگیری فرسودگی شغلی

روش‌های درمان و پیشگیری از وضعیت سلامت غالبا به ‌عنوان “پیشگیری اولیه” (توقف وقوع بیماری)، “پیشگیری ثانویه” (از بین بردن شرایطی که ایجاد شده است) و “پیشگیری ثالث” (کمک به زندگی افراد با این بیماری) دسته ‌بندی می‌شوند. علاوه بر مداخلاتی که می تواند به بهبود شرایط کاری و تعادل بین کار و زندگی منجر شود، مداخلاتی نیز وجود دارد که می تواند به جلوگیری از فرسودگی شغلی و بهبود سلامت و رفاه نیز کمک کند.

پیشگیری اولیه

• ماسلاخ معتقد است که تنها راه برای جلوگیری از آن، ترکیبی از تغییرات سازمانی و آموزش برای افراد است.
• بر طبق اظهارلت هاتینن و همکاران ” بهبود تناسب شغلی افراد با تمرکز بر رابطه بین فرد و موقعیت شغلی، به جای هر یک از این دو به صورت مجزا، امیدوارکننده ترین راه برای مقابله با فرسودگی شغلی می باشد.” آنها همچنین عنوان می کنند که “در سطح فردی، راهبردهای شناختی-رفتاری از بهترین پتانسیل برای دستیابی به موفقیت برخوردار هستند.”
• برای جلوگیری از آن، مداخلات مختلف مدیریت استرس می تواند به بهبود سلامت و رفاه کارکنان در محل کار و کاهش سطح استرس کمک می کند.
• آموزش کارمندان برای مدیریت استرس در محیط کار در پیشگیری از آن موثر است.
• فرآیندهای شناختی – اجتماعی مانند تعهد به کار، خودکارآمدی، تدبیر آموخته‌شده و امید نیز ممکن است افراد را از تجربه این موضوع دور نگه دارد.
• افزایش کنترل کارکنان بر شغل خود نیز مداخله دیگری است که می تواند در مقابله با خستگی و بدبینی در محل کار موثر باشد.

پیشگیری ثانویه

هاتینن و همکاران تعدادی از درمان های رایج، نظیر مدیریت استرس، مدیریت زمان، درمان افسردگی، روان درمانی، بهبود ارگونومیک و سایر درمان های فیزیولوژیکی و شغلی، ورزش بدنی و آرامش را فهرست کردند. آن‌ها دریافته‌اند که تمرکز بیشتر بر روی “بحث‌های گروهی در مورد مسائل مربوط به کار” و بحث در مورد “رابطه کاری و زندگی خصوصی” و سایر نیازهای شخصی با روانشناسان و نمایندگان محل کار مؤثرتر است.

• نور درمانی (مشابه روشی که برای اختلال عاطفی فصلی استفاده می شود) نیز ممکن است موثر باشد

پیشگیری ثالث

توانبخشی کارکنان یک مداخله پیشگیرانه ثالث است و بدین معناست که استراتژی های مورد استفاده در توانبخشی برای کاهش علائم فرسودگی شغلی در افرادی است که قبلاً تحت تأثیر قرار گرفته اند بدون اینکه درمان شوند. این نوع توانبخشی جمعیت شاغل شامل فعالیت های چند رشته ای با هدف حفظ و بهبود توانایی کاری کارکنان و تضمین عرضه نیروی کار ماهر و توانمند در جامعه است.

سایر راه های درمان و پیشگیری از فرسودگی شغلی:

• صحبت با سرپرست خود
• خواب کافی
• انجام یک فعالیت آرامش بخش نظیر یوگا و مدیتیشن
• تمرین ذهن آگاهی
• اشتراک گذاری احساسات
• پیاده روی
• تغییر موقعیت یا یک شغل جدید
• توسعه استراتژی‌های واضحی که در مدیریت استرس به فرد کمک می‌کند
• استراتژی‌های خودمراقبتی نظیر داشتن یک رژیم غذایی سالم
• انجام ورزش‌های زیاد، و درگیر شدن در عادات خواب سالم
• تعطیلات
• استفاده از ویتامین B کمپلکس با دوز بالا
• درمان حرفه ای

دلایل اصلی فرسودگی شغلی

• بارهای کاری غیر قابل کنترل
• رفتار ناعادلانه در محل کار
• مسئولیت های کاری گیج کننده
• عدم ارتباط یا حمایت مدیران
• فشار ضرب الاجل بسیار زیاد

انواع فرسودگی شغلی

سه نوع فرسودگی شغلی با علل خاص شناسایی شده اند که عبارتند از:

• فرسودگی بیش از حد: زمانی ایجاد می شود که شخص شدیدا و به صورت دیوانه ور کار می کند و برخی از اوقات برای دستیابی به موفقیت، سلامت و زندگی شخصی خود را در معرض خطر قرار می دهد.
• فرسودگی شغلی کم چالش: افرادی که در این دسته قرار می گیرند احساس می کنند که مورد توجه قرار نگرفته اند، از اینرو بی حوصله شده و مایوس می شوند، زیرا شغل آنها فرصت هایی برای یادگیری و فضایی برای رشد حرفه ای را در اختیار قرار نمی دهد.
• غفلت از فرسودگی: این امر زمانی روی می دهد که فرد در محل کار احساس درماندگی کرده و احساس می کند که قادر به انجام مسئولیت های خود نمی باشد. این نوع فرسودگی شغلی می‌تواند ارتباط نزدیکی با سندرم ایمپوستر داشته باشد. به طور کلی، یک الگوی روان‌شناختی است که در آن فرد به مهارت‌ها، استعدادها یا دستاوردهای خود شک دارد.

پنج علت اصلی فرسودگی شغلی کارکنان:

• فشار زمانی نامعقول
• عدم ارتباط و حمایت مدیر
• عدم شفافیت نقش
• حجم کار غیر قابل کنترل
• رفتار ناعادلانه

نتیجه گیری: در مطالعه حاضر، فرسودگی شغلی، جوانب آن، اقدامات و دستورالعمل های لازم برای رفع آن ارائه شده است. همچنین با توجه به تعریف WHO از آن به عنوان یک خطر شغلی، تمامی عوامل ذکر شده به طور صریح مرتبط با کار نبوده اند که می تواند حاکی از این باشد که فشارهای کاری همراه با فشارهای مضاعف ناشی از بیماری همه گیر، از تأثیر زیادی بر رفاه و بهزیستی برخوردار هستند.